ميترا (بعدها با نام كيش مهر)، نخستين روز زمستان به نام
«خوره روز» (خورشيد روز)، روز تولدمهر و نخستين روز سال نو
بشمار ميآمده است و امروزه كاركرد خود را درتقويم ميلادي
كه ادامه گاهشماري ميترايي است و حدود چهارصد سال پس
از مبدأ ميلادي به وجود آمده؛ ادامه ميدهد. فرقههاي گوناگون
عيسوي، با تفاوتهايي، روز مسيح را در يكي ازروزهاي نزديك
به انقلاب زمستاني ميدانند و همچنين جشن سال نو و
كريسمس را همچون تقويم كهن سيستاني درهمين هنگام
برگزار ميكنند.به روايت بيروني، مبدأ سالشماري تقويم كهن
سيستاني از آغاز زمستان بوده وجالب اينكه نام نخستين ماه
سال آنان نيز «كريست» بوده است.منسوب داشتن ميلاد به
ميلاد مسيح، به قرون متأخرتر باز ميگردد و پيش از آن، آنگونه
كه ابوريحان بيروني در آثارالباقيه نقل كرده است، منظور از
ميلاد، ميلاد مهر يا خورشيد است.نامگذاري نخستين ماه
زمستان و سال نو با نام «دي» به معناي دادار/خداوند از
همان باورهاي ميترايي سرچشمه ميگيرد.
رضا مرادی غیاث آبادیwww.ghiasabadi.com
